Kaza Tespit Tutanağı: Doldurma, Sorgulama ve İtiraz
Yalnız maddi hasarlı kazalarda tutanağı taraflar birlikte doldurur. Hangi durumda kolluğun düzenlemesi gerektiğini, kusur oranının nasıl belirlendiğini ve karara nasıl itiraz edildiğini resmî kaynaklara göre anlattık.
Kısa cevap
Yalnız maddi hasarlı kazada taraflar anlaşırsa kaza tespit tutanağını kendileri doldurup imzalar. Tek taraflı kaza, ehliyetsiz sürücü, sigortasız araç, alkol şüphesi, kamu aracı veya kamu malına zarar varsa tutanağı kolluk düzenler. Sigorta şirketleri tutanağı SBM'ye iletir ve kusuru %0, %50 ya da %100 olarak belirler; sonucu SBM'den sorgulayıp 5 iş günü içinde itiraz edebilirsiniz.
Kaza tespit tutanağı, yalnız maddi hasarlı bir kazada tarafların polis beklemeden kendi aralarında düzenlediği belgedir. Hasar dosyasının temelidir; kusur oranı buna göre belirlenir, trafik sigortası ve kasko ödemeleri de bu orana göre yapılır. Aşağıdaki bilgiler Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve SBM'nin yayımladığı süreçten alınmıştır.
Tutanağı Kolluğun Düzenlemesi Gereken 6 Durum
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 152. maddesine göre aşağıdakilerden biri bile varsa tutanağı trafik zabıtası, yoksa genel kolluk düzenler:
| Durum | Tutanağı kim düzenler? |
|---|---|
| Kazaya tek araç karıştı (tek taraflı kaza) | Kolluk |
| Sürücülerden birinin ehliyeti yok ya da o araç için yeterli değil | Kolluk |
| Araçlardan birinin Türkiye'de geçerli zorunlu trafik sigortası yok | Kolluk |
| Sürücülerden birinde alkol, uyuşturucu veya uyarıcı şüphesi var | Kolluk |
| Araçlardan biri kamu kurum veya kuruluşuna ait | Kolluk |
| Kamu malına ya da üçüncü kişilerin eşyasına zarar verildi | Kolluk |
| Yukarıdakilerin hiçbiri yok, yalnız maddi hasar var, taraflar anlaşıyor | Taraflar birlikte |
Adım Adım Doldurma
- 1
Önce güvenlik: dörtlüleri yakın, reflektör koyun, yaralı varsa 112'yi arayın.
- 2
Fotoğraf çekin, sonra yolu açın: yönetmelik, anlaşma olan kazalarda mümkünse olay yerinin fotoğrafını çekip araçları taşıt yolu dışına çıkarmayı öngörür.
- 3
Belgeleri karşılıklı gösterin: kanuna göre sürücüler istendiğinde kimlik, adres, ehliyet, ruhsat ve poliçe tarihi ile numarasını bildirmek zorundadır.
- 4
Kaza yerini, zamanını ve araç bilgilerini eksiksiz yazın.
- 5
Krokiyi çizin: yol, şeritler, yön okları ve çarpma noktası.
- 6
Kaza durumunu işaretleyin: formdaki hazır kaza durumlarından size uyanları seçin.
- 7
Telefon ve e-posta yazın: sonuç bildirimi bu bilgilere gönderilir.
- 8
İki taraf da imzalar; tutanağı sigorta şirketinize ya da acentenize iletin.
Tutanaktan Sonra Süreç ve Kusur Oranı
- 1
Sigorta şirketi tutanağı ve varsa fotoğrafları en geç izleyen iş günü sonuna kadar SBM'ye iletir.
- 2
Her şirket, tutanak sisteme girildikten sonraki 3 iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar: her araç için %0, %50 veya %100.
- 3
Şirketler aynı oranı verirse dosya sonuçlanır. Anlaşamazlarsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'na gider; komisyon 3 iş günü içinde karar verir.
- 4
Sonuç, tutanaktaki cep telefonuna ve/veya e-postaya bildirilir.
Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama
SBM sitesi
"Hizmetler" menüsündeki "Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz" adımı.
e-Devlet
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi altındaki "Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama" hizmeti.
Eksper raporu
e-Devlet'teki "Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama" hizmeti.
Bildirim
dosya sonuçlandığında tutanağa yazdığınız telefona SMS, e-postaya ileti gelir.
Kusur Oranına İtiraz
- 1
Farklı şirketler anlaşarak karar verdiyse: yeni ek belgelerle 5 gün içinde kendi sigorta şirketinize başvurun. Bu hak bir kez kullanılır.
- 2
İki araç da aynı şirketteyse: SBM'deki itiraz ekranından 5 iş günü içinde itiraz edin; dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'nda incelenir.
- 3
Komisyon kararına itiraz mahkeme yoluyla yapılır.
- 4
Süre geçtiyse ya da itiraz sonuç vermediyse Sigorta Tahkim Komisyonu veya genel mahkemeler yolu açıktır.
Yeni Kanal: ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi
1 Eylül 2026'da faaliyete geçen ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM), trafik ve kasko hasar başvurusunu tüm sigorta şirketlerine tek merkezden iletir. 193'ü arayabilir, alo193.gov.tr adresini ya da "ALO193 OHİM" mobil uygulamasını kullanabilirsiniz. Karşı tarafın sigorta şirketini bilmiyorsanız sistem plakadan bulur ve başvuruyu doğru şirkete yönlendirir.
- Gerekenler: T.C. kimlik (ya da vergi) numarası, iletişim numarası, kazaya karışan araçların plakaları, hasar tarihi ve türü.
- Başvurunuza bir ihbar numarası verilir; ilgili şirket en geç izleyen iş günü içinde sizinle iletişime geçer.
Sık Sorulan Sorular
Kaza tespit tutanağını kendimiz doldurabilir miyiz?
Kazada yalnız maddi hasar varsa ve kazaya karışan herkes kolluğun gelmesine gerek görmüyorsa evet. Bu olanak 1 Nisan 2008'den beri vardır. Yönetmelikte sayılan altı durumdan biri varsa tutanağı kolluk düzenler.
Karşı tarafın trafik sigortası yoksa ne yapmalıyım?
Kendi aranızda tutanak doldurmayın. Araçlardan birinin Türkiye'de geçerli zorunlu trafik sigortası yoksa tutanağı trafik zabıtası ya da genel kolluk düzenler.
Kaza tespit tutanağı nasıl sorgulanır?
SBM'nin sitesindeki "Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz" adımından ya da e-Devlet'teki "Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama" hizmetinden. Dosya sonuçlandığında tutanaktaki cep telefonuna veya e-postaya bildirim de gelir.
Kusur oranına nasıl itiraz ederim?
Şirketlerin anlaşarak verdiği karara, yeni belgelerle 5 gün içinde sigorta şirketinize başvurarak itiraz edersiniz. İki araç da aynı şirketteyse itiraz, SBM'deki "Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz" ekranından 5 iş günü içinde yapılır. Sonuç değişmezse Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu açıktır.
Anlaşıp ayrıldıktan sonra polisten tutanak isteyebilir miyim?
Hayır. Yönetmeliğe göre anlaşarak olay yerinden ayrılan taraflar sonradan yetkililerden tutanak düzenlenmesini isteyemez. Emin değilseniz ayrılmadan önce kolluk çağırın.
Kağıt form yoksa ne yapabilirim?
SBM'nin Sigortam360 mobil uygulamasındaki "Mobil Kaza Tutanağı" ile tutanağı telefondan doldurabilirsiniz; tutanak şirketlere otomatik iletilir. Boş form örneği SBM'nin sitesinde de yayımlanır.
Hasar dosyanızı sizin adınıza açalım
Poliçeniz bizde olmasa da yol gösteririz. Süreci biz takip edelim, siz uğraşmayın.