Trafik Sigortası Basamakları Nasıl İşler?

Zorunlu trafik sigortası basamakları 0'dan 8'e kadar dokuz kademedir. İşleten sıfatıyla ilk kez trafiğe çıkan kişiye 4. basamak uygulanır. Poliçe süresince sizin için hiç tazminat ödenmezse sonraki poliçe bir üst basamaktan, her maddi tazminat ödemesinde bir alt, her sakatlanma veya destekten yoksun kalma tazminatında iki alt basamaktan düzenlenir. Basamak aracı değil işleteni takip eder.

Trafik Sigortası Kaç Basamaktır?

Basamak sistemi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesinde düzenlenir. Maddedeki tabloda 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1 ve 0 olmak üzere dokuz basamak yer alır. Tablonun indirim ve artırım sütunları boş bırakılmıştır; yönetmelik, oranların sigorta şirketlerince serbestçe belirleneceğini yazar. Bu yüzden "5. basamağın indirimi şu kadardır" diye herkes için geçerli tek bir oran yoktur. Tablonun bugünkü hâli ve 0. ile 8. basamağa geçiş kuralları, 04.04.2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenmiş ve 15.04.2023'te yürürlüğe girmiştir.

• 4. basamak

  İşleten sıfatıyla ilk kez trafiğe çıkanların başlangıç kademesidir. Azami primler de araç grubu bazında 4. basamak üzerinden belirlenen baz prime göre hesaplanır.

• 5, 6, 7 ve 8. basamak

  Hasarsız geçen poliçe dönemleriyle çıkılan kademelerdir.

• 3, 2, 1 ve 0. basamak

  Tazminat ödemeleri sonrasında inilen kademelerdir.

• 8. basamak

  Ancak en az beş sigorta süresi boyunca 7. basamakta kalıp yeni dönemi de hasarsız kapatan işletene uygulanır.

• 0. basamak

  1. basamaktayken bir sigorta süresi içinde üç veya daha fazla trafik kazasından tazminat ödenen işletene uygulanır.

Basamak Hangi Durumda Yükselir, Hangi Durumda Düşer?

Basamağı belirleyen şey kazanın kendisi değil, sizin poliçenizden yapılan tazminat ödemesidir. Yönetmeliğin geçici 11. maddesi, ödemenin türüne göre kaç basamak ineceğinizi ayrıca belirler. Aşağıdaki tablo, mevzuat.gov.tr'deki güncel yönetmelik metnine göre hazırlanmıştır.

Kazada Kusurum Yoksa Basamağım Düşer mi?

Basamak, sizin trafik sigortanızdan karşı tarafa ödeme yapıldığında düşer. Kazada hiç kusurunuz yoksa karşı tarafın zararı sizin poliçenizden ödenmez; bu nedenle kural gereği basamağınız düşmez. Kusurunuz kısmi de olsa poliçenizden ödeme yapılırsa ödeme sayısı ve türüne göre basamak iner. Kusur oranı bu yüzden basamağı doğrudan ilgilendirir. Tarafların düzenlediği kaza tespit tutanağı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (SBM) iletilir; sigorta şirketleri her araç için kusuru 3 iş günü içinde değerlendirir, anlaşamazlarsa Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu karar verir. Kusur oranına itiraz 5 gün içinde sigorta şirketine yapılır. Sonuca yine katılmıyorsanız Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu açıktır.

Basamak Araca mı, Kişiye mi Aittir?

Yönetmeliğin 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre prim indirimi de tazminat ödemesi nedeniyle yapılan prim artırımı da işleteni takip eder. Aracınızı sattığınızda kazandığınız basamak araçla birlikte alıcıya geçmez; sizde kalır. Satış günü poliçenin ne olduğunu ve prim iadesini araç satılınca sigorta ne olur yazımızda anlattık.

• Birden fazla aracınız varsa

  Yönetmeliğin 5. maddesinin beşinci fıkrasına göre her araç için ayrı sözleşme yapılır ve basamak her araç için ayrı ayrı belirlenir.

• Gerçek kişi işletenin araç sayısı

  01.01.2026'dan bu yana gerçek kişi adına düzenlenen poliçelerde, aynı araç grubunda beş araca kadar kullanım türü özel, beşten sonrası tüzel olarak dikkate alınır (geçici md.11/17).

• Şirket değiştirdiğinizde

  Poliçeler TRAMER veri tabanı üzerinden düzenlenir ve TRAMER, şirketlerin basamak kurallarına uygun işlem yapıp yapmadığını kontrol eder (md.15/2). Şirket, uygulayacağı basamağı TRAMER'den aldığı hasar durum belgesine göre belirler (md.6/3).

Trafik Sigortası Kaçıncı Basamakta Olduğumu Nasıl Öğrenirim?

Yönetmeliğin 23. maddesi, poliçenin düzenlenmesinde esas alınan indirim ve artırım sebeplerinin isim, oran ve tutarlarıyla birlikte poliçede okunaklı biçimde gösterilmesini zorunlu tutar. Yani basamağınızın karşılığı olan indirim ya da artırım, mevcut poliçenizde yazılıdır. Aynı madde, sigorta şirketlerinin internet sitelerinde prim sorgulama ekranı bulundurmasını da şart koşar.

1. 1

   Mevcut trafik poliçenizi açın ve indirim ile artırım satırlarını okuyun.

2. 2

   Poliçeniz elinizde değilse poliçe sorgulama sayfamızdaki adımlarla kaydınıza ulaşın.

3. 3

   Aracınızın geçmiş hasar ödemelerini hasar kaydı sorgulama ile kontrol edin.

4. 4

   Yeni teklif alırken teklifteki basamağın, son poliçenizdeki basamak ve dönem içindeki ödemelerle uyumlu olduğunu karşılaştırın.

Basamak Primi Ne Kadar Etkiler?

Basamağın prim etkisini iki katman belirler. Birincisi her şirketin kendi indirim ve artırım oranlarıdır. İkincisi SBM'nin her ay ilan ettiği azami brüt prim tablosudur; şirketler bu tavanın üzerinde prim alamaz. Ekim 2026 tablosunda tavan prim; il, araç grubu, basamak, özel ya da tüzel kullanım, yakıt türü ve engelli indirimi bilgisine göre ayrı ayrı yazılıdır. Tablodaki bütün illerde ve bütün araç gruplarında tavan prim 0. basamakta en yüksek, 8. basamakta en düşüktür. Primi belirleyen diğer etkenleri trafik sigortası fiyatları nasıl belirlenir yazımızda ele aldık.

• Ceza puanı

  Trafik kuralı ihlallerinden alınan ceza puanları ve sürücü belgesine el konulma süreleri prim tespitinde kullanılabilir (md.4/7).

• Yakıt ve emisyon

  Kurum, araçların yakıt cinsi ve emisyon değerine göre basamak oranlarına ek indirim veya artırım getirebilir (md.4/8). Azami prim tablosunda elektrikli araçlar ayrı satırda yer alır.

• Engelli bireyler

  Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde kayıtlı kişilerin poliçeleri için ek indirim getirilebilir (md.4/10).

• Gecikme

  Poliçeyi bitiş tarihinde yenilemezseniz geciken her 30 gün için sonraki poliçeye ilave prim eklenir (md.7). Ayrıntısı trafik sigortası ne zaman yenilenir yazımızdadır.

Düşük Basamakta Poliçe Yaptırmak Zorlaşır mı?

Hasar sıklığı yüksek basamak ve araç grupları için 12.04.2017'den bu yana "Riskli Sigortalılar Havuzu" uygulanır (geçici md.12). Havuzdaki poliçelerin primi ve hasarı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu eliyle sigorta şirketleri arasında paylaştırılır. Yönetmelik ayrıca poliçe düzenlemekten kaçınan şirketlerin poliçe düzenleme yetkisinin geçici olarak durdurulabileceğini yazar (md.15/4). Trafik sigortası zorunlu olduğu için düşük basamakta da poliçe düzenlenir; fark, primin daha yüksek olmasıdır.

Basamağınızı Korumak İçin Neler Yapabilirsiniz?

Zorunlu trafik sigortası yenileme döneminizde anlaşmalı olduğumuz sigorta şirketlerinin tekliflerini aynı basamak üzerinden karşılaştırıyoruz. Teklif ya da basamak sorunuz için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

• Poliçenizi bitiş tarihinde yenileyin; gecikme basamaktan bağımsız olarak ilave prim doğurur.
• Kazada kusur dağılımını tutanağa doğru ve eksiksiz yazın, karşı tarafın imzasını alın.
• Kusur değerlendirmesine katılmıyorsanız itirazı süresi içinde yapın.
• Yeni poliçe teklifindeki basamağı son poliçenizle karşılaştırın; uyuşmazlık varsa şirketten basamağın dayandığı hasar durum belgesinin tarih ve sayısını isteyin (md.6/4 bu bilginin poliçeye yazılmasını zorunlu tutar).
• Trafik sigortanızın limitini aşan zararlar için İMM sigortası ile ek güvence değerlendirin.