Kasko Rayiç Bedeli Düşük Gösterilirse Ne Olur?

Kaskoda aracın değerini düşük göstermek tazminatı tek başına düşürmez, çünkü kasko poliçesine sabit bir sigorta bedeli yazılmaz: Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'na göre sigorta şirketi aracı hasar tarihindeki rayiç değerine kadar teminat altına alır ve poliçeye eksik ya da aşkın sigorta uygulanmayacağı yazılır. Asıl risk, aracın modelinin, donanımının veya aksesuarlarının eksik ya da yanlış bildirilmesidir; bu durumda beyan yükümlülüğü hükümleri devreye girer.

Kasko Bedeli ve Rayiç Değer Ne Demek?

Kasko bedeli, hasar anında araç için esas alınan değerdir. Genel Şartlar'ın B.3.3.1.1 maddesine göre tazminat hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değerleri esas tutulur. Genel Şartlar'a ekli poliçe şablonu da poliçenin “Sigorta Bedeli” bölümüne belli bir tutar yazılmayacağını, bunun yerine “Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır.” ibaresinin yer alacağını söyler. Yani poliçeyi yaptırdığınız gün araç için bir rakam beyan etmezsiniz; değer, hasar günü poliçede gösterilen referansa göre bulunur. Poliçenizde değerle ilgili şu bilgilerin yazılı olması gerekir:

• Hasar tarihindeki rayiç değerin tespitinde esas alınacak referans ya da rayiç değeri belirleme yöntemi
• Hasar durumunda eksik/aşkın sigorta uygulanmayacağı ibaresi
• Hasarın nasıl tazmin edileceği: onarım, parça tedariki ya da başka bir yöntem
• Tedarik edilecek parçanın türü (orijinal ya da eşdeğer) ve onarımın hangi serviste yapılacağı

Kasko Değer Listesini Kim Yayımlar, Neye Göre Hazırlanır?

Poliçede rayiç değer için bir referans belirlenmemişse ya da belirleme somut değilse Türkiye Sigorta Birliği'nin (TSB) yayımladığı liste esas alınır. TSB'nin açıklamasına göre liste, Birlik üyesi şirketlerin sigortaladıkları motorlu kara taşıtlarının kasko değerini belirlemelerine yardımcı olmak için piyasa fiyatları göz önüne alınarak hazırlanır. Aracınızın listedeki karşılığını model yılı, marka ve model seçerek kasko değeri sorgulama sayfamızdan görebilirsiniz. Listenin nasıl oluşturulduğunu bilmek, “aracımın değeri neden bu kadar çıktı?” sorusunun cevabıdır:

• Listede 15 model yılına kadar olan araçlar yer alır.
• Sıfır araç fiyatları, yetkili distribütörlerin ilan ettiği KDV ve ÖTV dahil kampanyasız fiyatlardır.
• İkinci el araç değerleri piyasa verilerinden oluşturulur; ilan siteleri, ithalatçı ve imalatçı firmalar, galeriler ve ibraz edilen faturalar kontrol için kullanılır.
• Listede kilometre, hasar ve kozmetik durum kırılımı yoktur; aynı tip ve model yılındaki ikinci el araçlar için ortalama değer esas alınabilir.

Eksik Sigorta Kaskoda Uygulanır mı?

Hayır. TSB'nin Genel Şartlar'a ilişkin açıklamasına göre, 01.04.2013'te yürürlüğe giren Kasko Genel Şartları ile eksik sigorta ve aşkın sigortaya ilişkin hükümler genel şart metninden çıkarılmıştır ve poliçeye bunların uygulanmayacağı not düşülür. Bu nedenle “değeri düşük gösterdim, kısmi hasarda onarım bedeli oransal kesilir” düşüncesi bugünkü kasko poliçeleri için doğru değildir. Oransal hesap, sigorta bedelinin poliçede bir tutar olarak belirlendiği sigortalarda karşınıza çıkar. Zorunlu deprem sigortası bunun tipik örneğidir; farkı aşağıdaki tabloda görebilir, ayrıntısı için DASK fiyatı neye göre belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.

Tam Hasarda ve Çalınmada Hangi Değer Ödenir?

Genel Şartlar'a göre onarım masrafı aracın riziko tarihindeki değerini aşar ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiği tespit edilirse araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda tazminat, aracın hurdaya ayrıldığını gösteren hurda tescil belgesi şirkete verilmeden ödenmez. Onarımı mümkün ağır hasarlı araçta ise “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi istenir. Hak sahibi onay verirse aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hâli arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir. Aracın çalınması hâlinde ise çalınma günündeki rayiç değer ödenir; ilgili makamların araştırması 30 gün içinde sonuç vermezse sigortalı bunu belgeleyerek şirkete bildirir. Pert kararının nasıl verildiğini pert araç ne demek yazımızda anlattık.

Kısmi Hasarda Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Kısmi hasarda ödenecek tutarı aracın beyan edilen bir değeri değil, onarımın kendisi belirler. Genel Şartlar'ın B.3.3.2 maddesi kısmi hasarı şu kurallara bağlar:

• Onarım masrafları ile onarımın layıkıyla yapılabileceği en yakın yere kadar gerekli çekilme ve nakil masrafları ödenir.
• Onarımın şirketin mi yoksa sigortalının mı belirleyeceği serviste yapılacağı ve orijinal ya da eşdeğer parça kullanılacağı poliçede yazar; yazmıyorsa sigortalının tercihi esas alınır.
• Onarım araçta bariz bir kıymet artışı yaratırsa fark tazminattan indirilebilir; ancak bunun için hangi parçaya ne oranda indirim yapılacağının poliçede yazılı olması gerekir.
• Tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir; şirket parçayı tedarik ettiyse hasarlı parça, talep ederse şirketin malı olur.

Araç Bilgisi Yanlış veya Eksik Bildirilirse Ne Olur?

Kaskoda “değeri düşük göstermek” pratikte aracın alt modelini, donanım paketini, model yılını ya da kullanım tarzını gerçeğe aykırı bildirmek anlamına gelir. Genel Şartlar'ın C.2 maddesi sigorta ettirenin sözleşme sırasında bildiği ya da bilmesi gereken tüm önemli hususları bildirmekle yükümlü olduğunu söyler; sözleşmenin değişik şartlarla yapılmasını gerektirecek bilgiler önemli sayılır. Sonuç, yanlışlığın ne zaman ortaya çıktığına ve kasıt olup olmadığına göre değişir:

• Hasardan önce ortaya çıkarsa: şirket durumu öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde sözleşmeden cayabilir ya da prim farkı isteyebilir. Prim farkı on gün içinde kabul edilmezse sözleşmeden cayılmış sayılır.
• Hasardan sonra ve ihmal sonucu ortaya çıkarsa: ihlal tazminatın miktarına ya da rizikonun gerçekleşmesine etki edecek nitelikteyse ihmalin derecesine göre tazminattan indirim yapılır.
• Kasıt varsa ve yanlış bilgi ile hasar arasında bağlantı bulunursa: şirketin tazminat ödeme borcu ortadan kalkar.
• Kasıt var ama bağlantı yoksa: tazminat, ödenen prim ile ödenmesi gereken prim arasındaki oran dikkate alınarak ödenir.
• Şirket gerçek durumu zaten biliyorsa beyan yükümlülüğünün ihlal edildiğini ileri sürerek sözleşmeden cayamaz.

Sonradan Takılan Aksesuarlar Kasko Değerine Dahil mi?

Genel Şartlar'ın A.3 maddesine göre aracın kendisi ve fabrika çıkışında standart donanım olarak takılmış ses, iletişim ve görüntü cihazları kapsamdadır. Standardın dışında kalan, fabrika çıkışında ya da sonradan eklenmiş aksesuarlar ise ancak poliçede belirtilmeleri koşuluyla kapsama girer. TSB'nin açıklamasına göre standart lastik ve jantlar otomatik olarak kapsamdadır; sonradan takılan özel lastik ve çelik jantların değeri sigortalı ile şirket arasında mutabakatla belirlenip poliçeye ayrıca yazılmalıdır. Orijinal olmayan ses sistemi, alarm ya da telefon gibi cihazlar ek prim alınarak kapsama eklenebilir ve marka ile bedellerinin poliçede gösterilmesi gerekir. Poliçe süresi içinde aksesuar eklediyseniz bunu zeyilname ile poliçeye işletmeniz gerekir; aksi hâlde bu parçalar hasarda değerlendirmeye girmez.

Poliçenizde Değerle İlgili Neleri Kontrol Etmelisiniz?

Kasko primi aracın değeri, kullanım tarzı ve seçtiğiniz teminatlarla birlikte hesaplanır; hesaplamanın ayrıntısını kasko fiyatları nasıl hesaplanır yazımızda bulabilirsiniz. Değer kaynaklı bir sorun yaşamamak için poliçeyi aldığınızda şu sırayla kontrol edin:

1. 1

   Poliçedeki marka, tip ve model yılını ruhsatınızla karşılaştırın; alt model ve donanım paketi doğru seçilmiş mi bakın.

2. 2

   Rayiç değerin hangi referansla belirleneceğinin poliçede yazdığını doğrulayın.

3. 3

   “Eksik/aşkın sigorta uygulanmayacaktır” ibaresinin poliçede yer aldığını görün.

4. 4

   Standart dışı aksesuarların marka ve bedelleriyle poliçeye yazıldığını kontrol edin.

5. 5

   Tazmin yöntemi, parça türü ve servis seçimini okuyun; varsa kasko muafiyeti tutarına bakın.

6. 6

   Mevcut poliçe bilgilerinizi poliçe sorgulama sayfamızdaki e-Devlet adımlarıyla görüntüleyin; yeni teklif için kasko sigortası sayfamızdan bize ulaşın.