İşyeri ve Dükkân Sigortası Neleri Kapsar?

İşyeri (dükkân) sigortası tek bir genel şarta dayanmaz; birkaç sigortanın bir arada düzenlendiği bir pakettir. Temelinde Yangın Sigortası Genel Şartları vardır ve yangın, yıldırım, infilak ana teminattır. Su, fırtına, deprem, terör gibi riskler bu poliçeye klozla eklenir. Hırsızlık, cam kırılması, elektronik cihaz, makine kırılması, üçüncü şahıs ve işveren sorumluluğu ise ayrı genel şartlarla teminata girer. Poliçenizin neyi kapsadığını, hangi teminatların seçildiği belirler.

Ana Teminat: Yangın, Yıldırım ve İnfilak

Yangın Sigortası Genel Şartları A.1 maddesine göre bu sigorta, yangının, yıldırımın, infilakın ve bunların sonucu oluşan duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olduğu maddi zararları sigorta bedeline kadar karşılar. Genel Şartlar sigortalanan değerleri iki gruba ayırır:

• Bina (taşınmaz)

  Aksine sözleşme yoksa sabit tesisat, asansör ve yürüyen merdiven, garaj ve su deposu gibi eklentiler, temeller ve istinat duvarları bina bedelinin içindedir. Bahçe ve çevre duvarı, teras, havuz gibi unsurlar ancak poliçede yazılırsa kapsama girer. Arsa değeri sigorta bedeline katılmaz (A.2.1).

• Demirbaş ve emtia (taşınır)

  Sigortalı yerde bulunan ve poliçedeki grup tanımına giren her şey, sonradan satın alınmış ya da yenisiyle değiştirilmiş olsa bile kapsamdadır. Aksine sözleşme yoksa yalnız sigorta ettirene, birlikte yaşadıklarına ve çalışanlarına ait mallar sigortalıdır (A.2.2).

• Ek sözleşme isteyen değerler

  Nakit, kıymetli evrak, mücevher, ticari defterler, kalıp ve modeller, emanet mallar ile enkaz kaldırma masrafı ve kira kaybı ancak bedelleri poliçede ayrıca yazılırsa teminata girer (A.3.3).

Yangın Poliçesine Eklenen Teminatlar (Klozlar)

Genel Şartlar'ın A.3 maddesi, yangın dışındaki riskleri ek sözleşme ile alınabilecek haller olarak sayar. Her birinin içeriği ve sınırı, Genel Şartlar'a ekli klozlarda yazılıdır. Konut poliçelerinde de aynı klozlar kullanıldığı için ayrıntılı açıklamayı konut sigortası kapsam yazımızda bulabilirsiniz; işyeri açısından öne çıkanlar şunlardır:

Boru Patlaması Sel mi, Dahili Su mu?

İki klozun sınırı birbirine yakındır. Sel veya Su Baskını Klozu, bina içindeki veya dışındaki su borusunun patlamasını, depoların taşmasını ve kalorifer tesisatının patlamasını açıkça kendi kapsamı dışında sayar. Bu zararlar Dahili Su Klozu ile karşılanır. Tersine, dahili su klozu da yeraltı sularının işyerine sızmasını kapsamaz. Bu yüzden zemin katta ya da bodrumda depo kullanan işletmeler için iki klozun birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Hırsızlık Teminatı Hangi Halleri Kapsar?

Hırsızlık Sigortası Genel Şartları A.1 maddesine göre teminat, sigortalı yerde hırsızlığın veya hırsızlığa teşebbüsün belirli yollarla yapılmasına bağlıdır: kırma, delme, zorlama ile girilmesi; tırmanma veya aşma; kaybolan ya da çalınan asıl anahtarla veya uydurma anahtar, alet ya da şifreyle kilit açılması; gizlice girip saklanma; öldürme, yaralama, zor veya tehdit kullanılması. Hırsızın içeri girerken verdiği tahribat da kapsamdadır. Ek sözleşme yapılmadıkça kapsam dışında kalan ve işyerleri için önem taşıyan haller şunlardır:

• İşyerinde aralıksız 30 günden fazla kimse bulunmamasını fırsat bilerek yapılan hırsızlık (A.4.1)
• Sigortalının hizmetindeki kişilerin, yani çalışanların yaptığı hırsızlık ve tahribat (A.4.5)
• Malların poliçedeki adresten başka bir yere taşınıp orada tutulması (A.4.2)
• İşyeriyle bağlantısı olmayan vitrinlerde sergilenen mallar ile nakit, kıymetli kâğıt ve mücevher (A.3)
• Envanter açıkları ise ek sözleşmeyle de alınabilecek haller arasında sayılmaz, doğrudan teminat dışıdır (A.5.6)

Cam Kırılması Teminatı

Cam Kırılmasına Karşı Sigorta Genel Şartları'na göre sigortacı, poliçede gösterilen cam ve aynaların kırılması sonucu oluşan zararı karşılar. Vitrin camı yüksek olan dükkânlar için bu teminat ayrıca değerlendirilir. Genel Şartlar'ın 2. ve 3. maddelerine göre camın yüzeyindeki çizilme ve kopmalar, camın takılması, sökülmesi veya taşınması sırasında oluşan kırılmalar, deprem ve su baskını kaynaklı kırılmalar teminat dışıdır. Binada yapılan inşaat ve tadilat sırasında oluşan kırılmalar ile camın üzerindeki yazı ve süslemelerin bozulması ise aksine sözleşme yoksa kapsam dışında kalır; tabela veya baskılı vitrin camınız varsa bunun poliçeye yazılması gerekir.

Elektronik Cihaz ve Makine Kırılması Neleri Kapsar?

Yangın Sigortası Genel Şartları A.4.6 maddesi, yangın çıkmadığı sürece elektrikli cihazların kısa devre ve voltaj dalgalanması nedeniyle uğradığı zararları teminat dışı sayar. Bilgisayar, kasa sistemi, tıbbi cihaz ya da üretim makinesi olan işletmelerde bu boşluğu iki ayrı sigorta kapatır:

• Elektronik Cihaz Sigortası

  Poliçeye ekli listede yazılı cihazları; personel ya da üçüncü kişilerin hatası ve ihmali, hırsızlık, hatalı tasarım ve malzeme, kısa devre ve yüksek voltaj, su ve rutubet gibi ani ve beklenmedik sebeplere karşı tamir ve yenileme bedeliyle teminat altına alır (Genel Şartlar md.1). Aksine sözleşme yoksa deprem zararları ve taşınabilir cihazların sigortalı yer dışında kullanımı kapsam dışıdır (md.2).

• Makine Kırılması Sigortası

  Listede yazılı makine ve tesisleri; işletme kazası, imalat ve montaj hatası, yağlama kusuru, kısa devre, santrifüj kuvvetiyle parçalanma ve personel hatası gibi nedenlere karşı korur (Genel Şartlar md.1). Kesici uçlar, kalıplar, bantlar ve kayışlar gibi belirli sürede değiştirilmesi olağan parçalar teminat dışıdır.

• Sigorta bedeli

  Elektronik cihazlarda sigorta bedeli, nakliye, montaj ve vergiler dahil yeni ikame bedeline eşit olmalıdır; düşük kalırsa aradaki fark oranında zararı sigortalı üstlenir (md.4).

• Ortak sınırlar

  Olağan kullanımdan doğan aşınma, paslanma ve tedrici bozulma ile imalatçı veya satıcının yasa ya da sözleşme gereği sorumlu olduğu zararlar kapsam dışıdır. Elektronik Cihaz Genel Şartları kâr kaybını da açıkça kapsam dışında sayar (md.3).

Üçüncü Şahıs ve İşveren Sorumluluğu

Yangın, hırsızlık ve cam teminatları işletmenizin kendi malını korur. Müşterinize, ziyaretçinize ya da çalışanınıza verilen zarar ise sorumluluk sigortalarının konusudur. Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları md.1'e göre bu sigorta; üçüncü kişilerin ölümü, yaralanması veya mallarının zarar görmesi nedeniyle poliçede gösterilen faaliyetiniz dolayısıyla size yöneltilen talepleri poliçedeki tutarlara kadar karşılar ve sizi yalnız haklı taleplere değil, yersiz ve aşırı taleplere karşı da korur. Sigortalıya hizmet ilişkisiyle bağlı kişilerin talepleri bu poliçenin dışındadır (md.3). Çalışanlarınız için İşveren Sorumluluk Sigortası düzenlenir: iş kazasında işçinin veya hak sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumu yardımlarının üstünde ve dışında talep ettiği tazminatı ve Kurumun işverene açtığı rücu davası sonucu ödenecek tutarı karşılar (md.1). Aksine sözleşme yoksa meslek hastalıkları ve manevi tazminat talepleri bu teminatın dışındadır (md.2).

Deprem: DASK ve Yangın Poliçesindeki Deprem Klozu

Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), tapuya mesken olarak kayıtlı binaları ve bu binaların içindeki dükkân ve büroları kapsar. Yani apartman altındaki bir dükkân DASK kapsamına girebilir; ancak DASK yalnız binayı korur, içindeki eşya ve kira kaybı kapsam dışıdır. İşyerinizdeki demirbaş, makine ve stok için depremin yangın poliçesine Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Klozu ile eklenmesi gerekir. DASK'ın ayrıntıları için DASK deprem sigortası sayfamıza bakabilirsiniz.

Kâr Kaybı: Hasardan Sonra Kapalı Kalınan Dönem

Yangın veya ek teminat kapsamındaki bir hasar işinizi durdurursa, onarım süresince kaybedilen kâr bina ve emtia teminatlarıyla karşılanmaz. Bunun için Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası gerekir ve bu sigorta ancak geçerli bir yangın poliçesindeki hasar ödendiğinde ya da kabul edildiğinde devreye girer. Tazminat süresi ve brüt kâr hesabını kâr kaybı teminatı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sigorta Bedeli Nasıl Belirlenmeli?

Yangın Sigortası Genel Şartları A.5 maddesine göre poliçedeki sigorta bedeli, malın hasar anındaki değerinden düşükse sigortacı zararın yalnız sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadarını öder. Emtia ve demirbaş değeri yıl içinde değişen işletmelerde bu kural doğrudan tazminatı etkiler. Genel Şartlar B.5.1 maddesine göre tazminat aksi kararlaştırılmadıkça rayiç değer üzerinden hesaplanır ve eskime payı düşülür; taraflar poliçeyi yeni değer üzerinden düzenlemeyi kararlaştırabilir ve bu durumda poliçede açıkça yazılır. Hasarın belirli bir tutarının ya da yüzdesinin sigortacı tarafından ödenmeyeceği muafiyet olarak kararlaştırılabilir (A.7).

Hasar Olunca Ne Yapmalısınız?

1. 1

   Zararı büyütmemek için gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini alın; bu önlemlerin masrafı, sonuç vermese bile sigortacı tarafından ödenir (Yangın GŞ B.2).

2. 2

   Hırsızlıkta durumu derhal yetkili makamlara (kolluğa) bildirin; çalınanlar arasında çek veya senet varsa ödenmemesi için ilgili yerlere başvurun (Hırsızlık GŞ B.1.2).

3. 3

   Rizikoyu öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigorta şirketine bildirimde bulunun (Yangın GŞ ve Hırsızlık GŞ B.1.1). Bildirimi acenteniz üzerinden yapabilirsiniz; süreç hasar sayfamızda anlatılıyor.

4. 4

   Zorunlu haller dışında hasar yerinde değişiklik yapmayın ve eksper incelemesine izin verin.

5. 5

   Fatura, envanter ve muhasebe kayıtlarını hazırlayın. Sigortacı, hasar belgeleri kendisine verildikten sonra bir ay içinde incelemesini tamamlayıp tazminat tutarını bildirmek zorundadır (Yangın GŞ B.3).

İşyeri Sigortası Zorunlu mu?

Zorunluluk sorusunun cevabı binanın tapudaki niteliğine ve yaptığınız işe göre değişir. Mesken olarak tapuya kayıtlı binadaki dükkân ve bürolar DASK kapsamındadır. Ayrıca bazı faaliyetler için zorunlu sorumluluk sigortaları vardır; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun yayımladığı genel şartlar arasında Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık, Tıbbi Kötü Uygulama, Tüpgaz ve Özel Güvenlik zorunlu sorumluluk sigortaları yer alır. Faaliyetinizin bunlardan birine girip girmediğini poliçe öncesinde iletişim sayfamızdan bize sorabilirsiniz; yeni terimler için sigorta sözlüğümüze bakabilirsiniz. Ürün ayrıntıları işyeri sigortası sayfamızdadır.