Kâr Kaybı Teminatı Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Kâr kaybı teminatı, yangın poliçesinin kapsadığı bir hasar yüzünden işiniz kısmen ya da tamamen durduğunda, ciroda oluşan azalmanın yol açtığı brüt kâr kaybını poliçedeki azami tazminat süresi boyunca karşılar. Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları'na göre ödeme için bina, makine, demirbaş veya emtiadaki hasarın geçerli bir yangın sigortası kapsamında ödenmiş ya da sigortacı tarafından kabul edilmiş olması şarttır.

Kâr Kaybı Sigortası Neyi Karşılar?

Genel Şartlar A.1 maddesi kâr kaybını, ticari faaliyetin durması ya da aksaması sonucunda, tazminat süresi içinde kalmak kaydıyla iki kalemden doğan brüt kâr kaybı olarak tanımlar. Bina ve emtiadaki fiziki zararı yangın poliçesi öder; kâr kaybı sigortası, onarım süresince kazanılamayan geliri hedefler.

• Cirodaki azalmadan doğan kayıp

  Brüt kâr oranının, hasar nedeniyle düşen ciroya (standart ciro ile fiilen elde edilen ciro arasındaki farka) uygulanmasıyla bulunur.

• İşletme maliyetindeki artış

  Ciro düşüşünü önlemek için yapılan gerekli ve makul ek masraflardır; örneğin geçici bir yerde faaliyete devam etmenin maliyeti. Bu artış tazminat süresi içinde yapılmış olmalı ve önlediği ciro kaybına brüt kâr oranı uygulanarak bulunacak tutarı aşmamalıdır.

• Kayıp önleme masrafları

  Sigortacının istediği ya da zararı azaltmaya yarayan önlemlerin giderleri, önlemler sonuç vermese bile sigortacı tarafından ödenir (B.2).

Neden Ana Poliçe Şartı Var?

Kâr kaybı sigortası tek başına işleyen bir teminat değildir. A.1 maddesine göre ödeme yapılabilmesi için ticari faaliyette kullanılan bina, makine, donanım, demirbaş ve emtianın geçerli bir yangın sigortası sözleşmesinin teminat altına aldığı bir riskle hasar görmesi ve bu hasarın ilgili sigortacı tarafından tazmin edilmiş veya sorumluluğunun kabul edilmiş olması gerekir. A.2 maddesine göre kâr kaybı teminatı verilecek riskler, yangın poliçesinde teminat altında olan haller arasından taraflarca serbestçe seçilir. Yani yangın poliçenizde fırtına veya dahili su klozu yoksa, bu nedenlerle duran iş için kâr kaybı da ödenmez. Yangın poliçesine eklenebilen teminatları işyeri sigortası kapsam yazımızda anlattık.

Brüt Kâr, Ciro ve Diğer Tanımlar

Tazminat hesabı Genel Şartlar'daki tanımlara dayanır. Sözleşmede farklı bir tanım yapılmadıkça şu tanımlar geçerlidir:

Sabit Giderler ve Personel Maaşları Nasıl Korunur?

Brüt kâr tanımında yalnız sözleşmede açıkça belirtilen işletme giderleri düşülür. Kira, personel ücreti ve diğer sabit giderler bu listede yer almazsa brüt kârın içinde kalır ve kayıp ciro üzerinden hesaplanan tazminatla karşılanmış olur. B.6 maddesine göre ise tazminattan, brüt kârdan ödenmesi gerekirken hasar nedeniyle ödenmeyen veya tasarruf edilen işletme giderleri düşülür. Örneğin işletmeniz kapalıyken elektrik ve hammadde gideri azalıyorsa bu tasarruf tazminattan indirilir. Bu nedenle poliçe hazırlanırken hangi giderlerin brüt kâr hesabından çıkarılacağı açıkça konuşulmalıdır. Hesaplanan rakam, B.6'ya göre işletmenin gelişme eğilimi ve hasar olmasa da faaliyeti etkileyecek koşullar dikkate alınarak düzeltilebilir; amaç, hasar hiç olmasaydı elde edilecek sonuca mümkün olduğunca yaklaşmaktır.

Azami Tazminat Süresi Nasıl Seçilir?

A.3 maddesine göre sigortacı, hasarın oluştuğu andan faaliyetin tamamen normale döndüğü ana kadarki kayıptan sorumludur; ancak bu süre poliçeye yazılan azami tazminat süresini aşamaz. Genel Şartlar belirli bir süre öngörmez, süre sizinle sigortacı arasında kararlaştırılır. Süre seçilirken şu sorular yol gösterir:

1. 1

   Binanın onarımı ya da yeniden yapımı, gerekli izin ve ruhsatlarla birlikte ne kadar sürer?

2. 2

   Kritik makine ve ekipmanın yenisi ne kadar sürede temin edilip kurulabilir?

3. 3

   Faaliyete yeniden başladıktan sonra müşterilerinizin ve cironuzun eski düzeyine dönmesi ne kadar zaman alır? Tazminat süresi yalnız onarımla değil, durma veya aksamanın tamamen giderilmesiyle biter.

4. 4

   İşiniz mevsimlik mi? Standart ciro, hasardan önceki 12 ayın tazminat süresine denk gelen dönemi üzerinden hesaplandığı için yoğun sezona denk gelen bir hasarda bu dönem esas alınır.

Eksik Sigorta: Sigorta Bedeli Neye Göre Belirlenir?

A.6 maddesine göre sigorta bedeli ve ciro, işyerinin tazminat süresine ilişkin tahmini cirosu esas alınarak belirlenir ve ciroya dayalı sigorta bedeli üçer aylık dönemler halinde revize edilebilir. Aksi kararlaştırılmadıkça sigorta bedeli, brüt kâr oranının senelik ciroya (tazminat süresi 12 aydan uzunsa standart ciroya) uygulanmasıyla bulunan tutardan düşükse tazminat aradaki orana göre azaltılır. Sigorta ettiren, rizikodan önce sigortacıya noter aracılığıyla bildirerek ve prim farkını ödeyerek, sigorta bedelini aşmayan zararın tamamının ödenmesini kararlaştırabilir. Bedel gereğinden yüksekse aşan kısım geçersizdir ve bu kısma ait prim iade edilir (A.7). Muafiyet olarak kaybın belli bir tutarı, yüzdesi ya da 72 saatten az olmamak üzere belli bir süresi tazminat dışında bırakılabilir; muafiyet poliçeye yazılır (A.8).

Hasar Olunca Süreç Nasıl İşler?

• İhbar

  Rizikoyu öğrenir öğrenmez ve en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirim yapılır (B.1.1). Bildirimi acenteniz aracılığıyla yapabilirsiniz; genel adımlar hasar sayfamızda yer alır.

• Kaybı azaltma

  Faaliyetteki durmayı ortadan kaldırmak ya da azaltmak için sigortalı değilmişçesine önlem alınır ve sigortacının talimatlarına uyulur (B.1.2).

• Belgeler

  Muhasebe defterleri, faturalar, bilanço ve sigortacının istediği diğer kayıtlar sigortalı tarafından temin edilir (B.1.4).

• Ayrıntılı talep

  Tazminat süresinin bitiminde, dönemsel ödeme kararlaştırıldıysa her dönem sonunda en geç 30 gün içinde yazılı tazminat talebi verilir (B.1.7).

• Alternatif işyeri

  Bu sürede faaliyeti başka bir yerde sürdürürseniz elde ettiğiniz gelir, tazminat süresindeki ciroya dahil edilir (B.3).

• İnceleme ve ödeme

  Sigortacı, belgeler kendisine verildikten sonra en geç 30 gün içinde incelemeyi tamamlayıp tazminatı bildirir (B.4); tazminat, sorumluluk süresinin bitiminden itibaren en geç 30 gün içinde ödenir. Taraflar dönem dönem kısmi ödeme de kararlaştırabilir (B.8.1).

• Anlaşmazlık

  Zarar miktarında uzlaşılamazsa taraflar hakem-bilirkişiye gidebilir (B.5). Sözleşmeden doğan talepler iki yılda zamanaşımına uğrar (C.8).

Poliçe Hazırlanırken Beyan Yükümlülüğü

Sigortacı sözleşmeyi teklifnamedeki beyanınıza dayanarak yapar. C.2 maddesine göre beyan gerçeğe aykırı veya eksikse sigortacı, durumu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde sözleşmeden cayabilir ya da prim farkı isteyebilir; kasıt varsa riziko gerçekleşmiş olsa bile sözleşmeden cayıp prime hak kazanır. Sözleşmeden sonra faaliyet yeri, kullanım şekli veya işletme koşulları değişirse bunu sekiz gün içinde sigortacıya bildirmeniz gerekir (C.3). Cironuzu ve gider yapınızı doğru beyan etmek, hem eksik sigortayı hem de hasar anında itirazı önler. Teklif hazırlığında yardım için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, ürün ayrıntılarını işyeri sigortası sayfamızda görebilirsiniz.