Araç Değer Kaybı Hesaplama ve Başvuru

Araç değer kaybı, kazada hasar gören aracınızın onarımdan sonra ikinci el piyasasında kaybettiği değerdir ve kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından istenir. 1 Temmuz 2026'dan sonra yapılan trafik poliçelerinde araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybını da talep etmiş sayılır; tutarı, hasarı inceleyen eksper aynı raporda belirler. Şirket başvurunuza 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da tutarda anlaşamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu açıktır.

Değer Kaybı Hangi Sigortadan Ödenir?

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, maddi zararlar teminatını "zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil" doğrudan mal varlığındaki azalma olarak tanımlar (A.5-a). Bu yüzden değer kaybı kendi poliçenizden değil, kazaya sebep olan aracın trafik sigortasından talep edilir. Kazada sizin de kusurunuz varsa kendi kusurunuza denk gelen kısım ödenmez (Karayolları Trafik Kanunu md.92-g). Kasko Genel Şartlarının metninde değer kaybı diye bir teminat geçmez; kendi kasko sigortanızda böyle bir kloz olup olmadığını poliçenizin özel şartlarından kontrol edin.

• Kime başvurulur

  Kusurlu aracın trafik poliçesini düzenleyen sigorta şirketine. Poliçenin hangi şirkette olduğunu kaza tespit tutanağındaki bilgilerden ya da poliçe sorgulama adımlarıyla öğrenebilirsiniz.

• Limit aşılırsa

  Zarar trafik sigortası limitini aşarsa, kusurlu aracın varsa İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi limit üstünü karşılar. Bu teminatın nasıl işlediğini İMM sigortası sayfamızda anlatıyoruz.

• Kendi aracınıza çarptığınız kazada

  Trafik sigortası sigortalının kendi aracına gelen zararları kapsamaz (Genel Şartlar A.6-ğ); tek taraflı kazada değer kaybı talep edilecek bir karşı taraf yoktur.

Araç Değer Kaybı Hesaplama: 1 Temmuz 2026'da Ne Değişti?

12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Trafik Genel Şartlarının değer kaybı hesaplama formülünü içeren Ek-1'i yürürlükten kaldırıldı ve A.5 maddesi yeniden yazıldı; değişiklik 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Yeni kurala göre değer kaybını, Kurumun belirleyeceği usulle atanan sigorta eksperi aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve aracın kazadan önceki ikinci el satış değeri ile onarımdan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki farkı dikkate alarak tespit eder. 12 Şubat 2026 tarihli Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği de trafik dosyasına atanan eksperin değer kaybını "gerçek zarar ilkesi gözetilerek" aynı raporda hesaplamasını ister (md.6).

Anayasa Mahkemesi Değer Kaybı Hesabı Hakkında Ne Karar Verdi?

Anayasa Mahkemesi 29.12.2022 tarihli, E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararıyla, 7327 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesine eklenen ve değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarının hesaplanma esaslarını düzenleyen kuralları iptal etti; karar 14.02.2023 tarihli ve 32104 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Mahkemenin basın duyurusundaki gerekçeye göre işletenin Türk Borçlar Kanunu'na göre hesaplanan tazminat borcu ile sigorta şirketinin bu kurallara göre hesaplanan borcu farklılaşabiliyordu; bu da zarar görenin gerçek zararının karşılanamaması riskini doğuruyordu. Mahkeme daha önce de 17.07.2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla aynı maddedeki "genel şartlarda" ibaresini iptal etmişti.

• Bugünkü kanun metni

  Zorunlu sigorta kapsamındaki tazminatlar Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir; Kanunda düzenlenmeyen hususlarda Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır (md.90).

• Uygulamadaki karşılığı

  2026 değişikliğiyle formül ekinin kaldırılması ve eksperin ikinci el satış değerleri arasındaki farka bakması bu çizgiyle uyumludur. Tutara itiraz ettiğinizde gerçek zararınızı gösteren belgeleri sunmanız bu yüzden önemlidir.

Değer Kaybı Hangi Durumlarda Ödenmez?

Ödenmeyen haller Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde ve Genel Şartların A.6 maddesinde tek tek sayılır. Değer kaybı başvurusunu etkileyenler şunlardır:

• Trafikten çekilmiş ya da hurdaya çıkarılmış araç

  Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri kapsam dışıdır (md.92-l; Genel Şartlar A.6-ö). Bu araçlarda tam ya da ağır hasar süreci işler; ayrıntısı pert araç rehberimizde.

• Kendi kusurunuza denk gelen kısım

  Kusurunuz oranındaki tazminat ödenmez (md.92-g).

• İşletenin yakınlarının araçları

  Kazayı yapan aracın işleteninin eşi, usul ve füruu, evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanlar ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar kapsam dışıdır (md.92-b).

• Dolaylı zararlar

  Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar trafik sigortasından istenemez (md.92-k).

• Önceden hasarlı parça

  Bu durum talebi kendiliğinden düşürmez; 2026 kuralına göre eksper aracın geçmiş hasar durumunu hesapta dikkate alır. Aracınızın kayıtlı hasarlarını hasar kaydı sorgulama sayfamızdan görebilirsiniz.

Değer Kaybı Başvurusu Adım Adım

Başvuru doğrudan kusurlu aracın sigorta şirketine yapılır; dava açmadan önce yazılı başvuru zorunludur (Karayolları Trafik Kanunu md.97). Dosyanın nasıl açılacağı kaza sonrası hasar dosyası rehberimizde ayrıca anlatılır.

1. 1

   Kazayı kaza tespit tutanağı ile kayda geçirin; kusur dağılımına itirazınız varsa Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) tutanak itiraz süreleri ayrıca işler.

2. 2

   Kusurlu aracın trafik sigortacısına, Genel Şartların Ek-6'sında sayılan belgelerle yazılı başvuru yapın. 1 Temmuz 2026 sonrası poliçelerde bu başvuru değer kaybı talebini de kapsar.

3. 3

   Şirket başvurunuzun kendisine ulaştığı tarihten itibaren bir iş günü içinde eksper atamazsa, SBM'nin Trafik Değer Kaybı Eksper Atama ekranından e-Devlet doğrulamasıyla siz atama isteyebilirsiniz.

4. 4

   Eksper değer kaybını raporuna yazar; şirket hesaplanan tutarı, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı günü izleyen iş günü içinde yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla size bildirir.

5. 5

   Şirket, gerekli tüm belgeleri ilettiğiniz tarihten itibaren sekiz iş günü içinde öder (Kanun md.99; Genel Şartlar B.2.1). Ödeme sürelerinin ayrıntısı hasar ödeme süresi yazımızda.

6. 6

   Şirket başvurunuza 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da tutarda anlaşılamazsa dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz (Kanun md.97; Genel Şartlar C.7).

Değer Kaybı İçin Hangi Belgeler İstenir?

1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren yeni Ek-6, araç hasarı ve değer kaybı için tek bir belge listesi öngörür. Şirket yalnız tazminat hakkınızı etkileyen bilgi ve belgeleri isteyebilir (Genel Şartlar B.2.1).

• Trafik kazası tespit tutanağının resmî tasdikli sureti ya da taraflar arasında tutulan kaza tespit tutanağı; varsa ifade ve görgü tespit tutanakları
• Zarar gören aracın ruhsatı
• Varsa hasarlı araca ve kaza yerine ait fotoğraf ve görüntüler
• Araç sahibinin banka ve şube adı ile IBAN bilgisi
• Araç hasarına ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu
• Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası
• Kimlik doğrulaması için nüfus cüzdanı fotokopisi, imza beyanı ve iletişim bilgileri; şirket araçlarında vergi levhası, ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri

SBM'den Değer Kaybı Eksper Ataması Nasıl Yapılır?

SBM'nin Trafik Değer Kaybı Eksper Atama Kullanım Kılavuzu'na göre işlem e-Devlet doğrulamasıyla açılan ekrandan, "Değer Kaybı Ataması" seçilerek yapılır. Hak sahibi, Genel Şartlarda belirlenen belgelerle sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunduğunu beyan eder; başvurunun mevzuata uygun yapıldığını ispat yükü hak sahibindedir. Başvuru tarihi olarak yazılı başvurunun şirkete ulaştığı tarih girilmelidir. Plaka, hasar tarihi ve kimlik numarasına bağlı bir trafik hasar dosyası yoksa önce şirketle görüşmek gerekir.

• Belge yükleme

  Eksper raporu, onarım faturası, hasar ve onarım fotoğrafları yüklenebilir ama zorunlu değildir; yüklenmezse SBM ve şirket nezdindeki evrak esas alınır.

• Atama

  Sistem eksperi sıralı olarak atar; aynı kural şirketin yaptığı atamalarda da geçerlidir.

• Takip

  Ekranda verilen referans numarası ve sorgu şifresini not edin; "Eksper Atama Durum Sorgulama" ile plaka ve şifreyle dosyayı izleyebilirsiniz.

• Vekaleten atama

  Kılavuz, hak sahibi adına vekaleten atama için ayrı bir akış tanımlar.

Tutara Katılmıyorsanız: İtiraz, Tahkim ve Zamanaşımı

Eksperin değer kaybı tespitine Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'ne göre itiraz edilebilir; süreler ve hakem eksper aşaması eksper raporuna itiraz rehberimizde anlatılır. Uyuşmazlık sürerse Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilebilir. Sigortacılık Kanunu md.30'a göre zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda şirket tahkim sistemine üye olmasa da hak sahibi tahkime başvurabilir. Komisyona gitmeden önce şirkete başvurmuş ve talebinizin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmanız gerekir; şirketin 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir.

• Zamanaşımı

  Talepler, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten başlayarak iki yıl, her halde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar (Genel Şartlar C.8).

• Tüketici hakem heyeti ya da mahkeme

  Bu yerlere taşınmış bir uyuşmazlık için ayrıca Komisyona başvurulamaz (Sigortacılık Kanunu md.30).

Karşı Tarafın Trafik Sigortası Yoksa Ne Olur?

Sigortacılık Kanunu md.14, sigortasız aracın neden olduğu zararlarda Güvence Hesabı'na başvuruyu bedensel zararlar için düzenler; eşyaya gelen zararların Hesaptan karşılanmasına karar verme yetkisini Cumhurbaşkanı'na bırakır. Araç hasarı ve değer kaybı için muhatap, Karayolları Trafik Kanunu md.85'e göre aracın işletenidir; işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bu durumda talep doğrudan işletene ve sürücüye yöneltilir ve uyuşmazlık mahkemede çözülür.